Kunstgeschiedenis in de Rozenhof

16 november 2022 (14:30 - 16:30 uur)

Lezing 1. Sterke Vrouwen: Hollands Glorie

In de lezingenreeks van afgelopen seizoen heb ik het thema ‘sterke vrouwen’ geïntroduceerd vanuit verschillende invalshoeken, waaronder de vrouw als kunstenaar. Dit jaar gaan we met dat thema verder, te beginnen bij drie Nederlandse kunstenaars ten tijde van de eeuwwisseling van 1900. In een door mannen gedomineerde kunstwereld, waar de academies nog steeds niet toegankelijk waren voor vrouwen, kregen zij de kans zich te ontwikkelen als kunstschilder. Vaak dankzij vader of echtgenoot die ook werkzaam was in de kunstsector.

Sientje Mesdag-van Houten kent iedereen als ‘de vrouw van’, maar zij was zoveel meer. Zij had een unieke positie in het mannengezelschap van de Haagse School. Met een impressionistische stijl en ontwikkelde zij zich tot één van de belangrijkste vrouwelijke schilders in de tweede helft van de 19e eeuw. Ze maakte zo de weg vrij voor andere vrouwelijke kunstenaars.

Thérèse Schwartze wordt wel de meest succesvolle Nederlandse vrouwelijke kunstenaar van de negentiende eeuw genoemd. Haar vader leerde haar de kneepjes van het vak en bij zijn overlijden nam ze zijn atelier over. Ze was toen nog maar 22 jaar oud! Thérèse stond bekend om haar sociale karakter en vlotte babbel. Ze ontwikkelde een uitgebreid netwerk van voorname personen in de kunstwereld, onder wie Rijksmuseumarchitect Pierre Cuypers. Thérèse heeft meerdere keren leden van het Koninklijk Huis geportretteerd.

Charley Toorop werd geboren als dochter van Annie Hall en Jan Toorop, die de jugendstil in Nederland op de kaart zette. Charley volgt haar vader op in de avant-garde kunstwereld in het begin van de 20e eeuw. Uniek aan Charley is dat zij in haar loopbaan verschillende stijlen uitprobeert: natuurlijk die van haar vader, maar ze raakt ook geïnspireerd door Piet Mondriaan en Wassily Kandinsky. Ze heeft geen opleiding gevolgd, ze is autodidact. Uiteindelijk wordt haar unieke schilderstijl getypeerd als ‘nieuwe zakelijkheid’.

Nathalie Mantel MA